Bài học sự nghiệp từ Fan Jin: Mang đến những ý tưởng, tìm kiếm điều kỳ diệu trong dữ liệu và đừng tự giới hạn bản thân
Để đọc thêm những câu chuyện về công việc và con người tại Amazon Ads, vui lòng truy cập trang chủ Nghề nghiệp.
Mười ba năm làm việc tại Amazon đã dạy cho Fan Jin một vài điều: Seattle có mùa hè tuyệt vời, việc thể hiện tinh thần chủ động mang lại phần thưởng xứng đáng và cách tìm ra điều kỳ diệu trong dữ liệu. Hiện đang lãnh đạo Amazon Autos với tư cách Giám đốc, Fan chia sẻ những hiểu biết của cô về việc xây dựng doanh nghiệp mới, làm chủ sự nghiệp và cách một tài liệu dài sáu trang dẫn đến việc khách hàng mua ô tô trên Amazon.
Bạn đã làm việc tại Amazon hơn một thập kỷ. Điều gì đã khiến bạn quyết định gia nhập và gắn bó đến hôm nay?
Lần đầu tiên tôi tiếp xúc với Amazon là khi tham gia chương trình thực tập hè trong khoảng thời gian giữa hai năm học trường kinh doanh. Trước đó, tôi chưa từng sống ở Bờ Tây, tôi nghĩ: “Sao mình không thử làm việc tại một công ty công nghệ?”
Có hai điều khiến tôi đặc biệt ấn tượng. Thứ nhất là thời tiết mùa hè ở Seattle thực sự tuyệt vời. Tôi biết nơi đây vốn nổi tiếng là nhiều mưa nhưng mùa hè năm đó đẹp đến ngỡ ngàng.
Thứ hai, tôi tham gia chương trình thực tập kéo dài 10 tuần mảng Điện tử dân dụng, trình bày một bản đề xuất sáu trang về ý tưởng sản phẩm của mình và chỉ vài tháng sau, tôi được biết rằng rất nhiều đề xuất trong đó đã được triển khai.
Tôi thực sự bất ngờ. Hầu hết các thực tập sinh đều không kỳ vọng công việc của mình có thể tạo ra tác động ngoài đời thực. Nhưng ở đây là một công ty sẵn sàng tiếp nhận ý tưởng của một người còn rất ít kinh nghiệm và biến chúng thành hiện thực. Chính cảm giác được trao quyền đó - mỗi cá nhân đều có thể tạo ra tác động ở quy mô lớn là điều đã đưa tôi đến với Amazon. Đó cũng là lý do tôi gắn bó đến ngày hôm nay.
Có phải việc xây dựng những ý tưởng mới luôn là một phần trong sự nghiệp của bạn không?
Tôi vốn dĩ là người thích xây dựng những điều mới mẻ. Quản lý sản phẩm là một trong những cách để hiện thực hóa điều đó tại Amazon nhưng trong mọi vai trò tôi từng đảm nhiệm — từ quản lý nhà cung cấp đến marketing — tôi luôn có cơ hội tạo ra những điều mới mẻ.
Chẳng hạn, chỉ sau một năm, tôi đã đảm nhiệm vai trò quản lý nhà cung cấp phụ trách mảng TV. Đột nhiên, tôi được giao xây dựng toàn bộ một mô hình kinh doanh nhập khẩu trực tiếp mới từ Trung Quốc, trực tiếp đến thăm các nhà sản xuất, thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng và đưa ra những quyết định mua hàng có giá trị rất lớn.
Sau đó, khi chuyển sang bộ phận Tiếp thị, chúng tôi nhận ra rằng mọi người thường mua nhiều đồ nội thất hơn ngay sau khi chuyển nhà. Điều này nghe có vẻ hiển nhiên ở thời điểm hiện tại nhưng vào lúc đó, đây là một phát hiện hoàn toàn mới đối với Amazon. Chúng tôi khai thác dữ liệu, xây dựng và ra mắt một chương trình sau này trở thành Amazon Move, đồng thời mang đến các ưu đãi cho khách hàng đang trong giai đoạn chuyển nhà.
Hết lần này đến lần khác, tôi nhận thấy rằng chỉ cần bạn nhìn ra cơ hội và trình bày được chiến lược một cách rõ ràng, Amazon sẽ sẵn sàng đầu tư để giúp bạn biến điều đó thành hiện thực.
Bạn có nghĩ rằng những cơ hội đó vẫn còn tồn tại cho những người gia nhập ở thời điểm hiện tại không?
Chắc chắn rồi. Các cơ chế thúc đẩy đổi mới và đơn giản hóa hiện diện ở khắp mọi nơi tại Amazon.
Đôi khi đó là những sáng kiến lớn, dễ nhận thấy như Amazon Autos. Lại có khi cơ hội lại nằm trong chính các chi tiết của một mô hình kinh doanh đã có sẵn. Nhưng tư duy cốt lõi thì vẫn không thay đổi; duy trì hiện trạng chưa bao giờ là mục tiêu. Nếu có tinh thần khởi nghiệp, bạn sẽ luôn tìm thấy cơ hội để xây dựng và tạo ra giá trị, dù ở quy mô lớn hay nhỏ.
Nhân tiện, việc mua ô tô trên Amazon rõ ràng là một bước tiến rất lớn so với các mặt hàng tiêu dùng quen thuộc trong gia đình. Amazon Autos đã ra đời như thế nào?
Trước đó đã từng có những thử nghiệm ban đầu. Chẳng hạn, năm 2014, Amazon triển khai các trang chi tiết về xe, nơi khách hàng có thể đọc đánh giá và xem các phụ tùng phù hợp với chiếc xe của mình. Và tại Tây Ban Nha vào năm 2019, khách hàng đã có thể đặt cọc cho các dòng xe hết hạn thuê.
Tuy nhiên, trong giai đoạn gần đây, có ba yếu tố đã cùng hội tụ. Thông qua các chiến dịch của mình, đội ngũ Brand Innovation Lab nhận ra rằng khách hàng sẵn sàng đi sâu hơn rất nhiều trong hành trình mua xe trên Amazon so với trên chính các trang web của nhà sản xuất. Đó là bởi vì họ tin tưởng chúng tôi.
Cùng với đó, đại dịch cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ việc mua xe chuyển sang môi trường trực tuyến. Hệ thống quản lý tồn kho, tài chính và công nghệ dành cho đại lý - hạ tầng cần thiết cuối cùng cũng đã sẵn sàng.
Sau cùng, Hyundai đã tìm đến chúng tôi và nói: “Chúng tôi muốn cùng đầu tư với các bạn.” Đó chính là thời điểm mang tính bước ngoặt.
Cuối năm 2021, chúng tôi đã soạn thảo bản đề xuất sáu trang theo phong cách truyền thống của Amazon và triển khai bản beta nội bộ cho nhân viên vào tháng 1 năm 2024. Đến tháng 12 năm 2024, chúng tôi chính thức ra mắt thị trường với các đại lý Hyundai bán xe mới trên nền tảng. Tính đến mùa hè năm nay, chúng tôi tiếp tục mở rộng với nhiều đại lý hơn, nhiều mẫu xe hơn và nhiều lựa chọn tài chính hơn. Và đó chính là cách Amazon Autos đã hình thành như bạn thấy ngày hôm nay.
Mọi thứ đã phát triển rất nhanh. Tầm nhìn hiện tại của bạn dành cho Amazon Autos là gì?
Ngôi sao dẫn đường của chúng tôi từ trước đến nay luôn là giúp việc mua xe trở nên đơn giản và minh bạch đối với khách hàng, đồng thời hỗ trợ các đại lý tiếp cận hàng triệu khách hàng Amazon vốn đã mua sắm trên nền tảng.
Xây dựng sản phẩm ban đầu là một hành trình phức tạp. Giờ đây, trọng tâm là mở rộng quy mô, cả về mặt địa lý lẫn các tính năng nhằm giúp khách hàng hiểu rõ họ cần gì - từ vay vốn, thuê xe, lịch sử phương tiện, xe cũ đổi xe mới cho đến các công cụ dành cho đại lý để phân tích tồn kho và định giá.
Lộ trình phát triển của chúng tôi được hoạch định cho nhiều năm phía trước. Có rất nhiều điều chúng tôi có thể làm để hỗ trợ cả khách hàng và đại lý.
Dữ liệu có lẽ là yếu tố luôn đóng vai trò trung tâm trong cách bạn tư duy. Làm thế nào để bạn cân bằng dữ liệu và sự sáng tạo?
Amazon lấy khách hàng làm trọng tâm và đội ngũ của chúng tôi luôn hành động dựa trên hành vi, phản hồi và nhu cầu của khách hàng. Những tín hiệu này đặc biệt quan trọng vì chúng giúp loại bỏ các ý kiến chủ quan và soi rọi bản chất sự thật. Đó cũng chính là lý do Amazon là một công ty vận hành dựa trên dữ liệu.
Tuy nhiên, điều tạo nên “phép màu” lại nằm ở khả năng phán đoán, tức là biết tổng hợp nhiều điểm dữ liệu khác nhau, chắt lọc ra những yếu tố quan trọng nhất và đưa ra các khuyến nghị chiến lược vững chắc.
Đôi khi, dữ liệu đơn giản chỉ là việc nhận ra rằng: “Đây là một thị trường rất lớn và chúng ta có thể hỗ trợ khách hàng theo những cách mới, vậy thì hãy đầu tư”. Chừng đó là đủ để xác lập hướng đi.
Từ đó trở đi, điều quan trọng là phải “kiên định với tầm nhìn, linh hoạt trong chiến thuật” như Jeff Bezos từng nói.
Cuối cùng, bạn sẽ đưa ra lời khuyên gì cho những người đang cân nhắc theo đuổi sự nghiệp tại Amazon?
Theo tôi, thành công tại Amazon cốt lõi nằm ở tinh thần chủ động hay nói cách khác là tinh thần làm chủ, một trong những Nguyên tắc lãnh đạo của chúng tôi.
Mọi người thường tự giới hạn bản thân, cho rằng mình có ít khả năng thay đổi môi trường xung quanh hơn so với thực tế. Tại Amazon, nếu bạn mang đến ý tưởng, lập luận logic và tư duy lấy khách hàng làm trung tâm, mọi người sẽ lắng nghe. Khi lập luận đủ thuyết phục, bạn sẽ có cơ hội biến tầm nhìn của mình thành hiện thực.
Chính cảm giác được trao quyền đó là điều khiến mọi người gắn bó với nơi này. Đó chính là đà thúc đẩy sự hài lòng. Khi mọi người đề xuất những thay đổi đối với vai trò của mình hoặc hoạt động kinh doanh mà những thay đổi đó được triển khai, họ sẽ nhận được một cú hích phản hồi tích cực rất lớn. Và điều đó tiếp diễn hết lần này đến lần khác.
Đó là một đời sống làm việc rất tích cực.