Fan Jin'in kariyer dersleri: Fikirlerinizi ortaya koyun, verilerdeki sihri keşfedin ve kendinizi sınırlamayın

Amazon'la ilk temasım, işletme okulundaki yıllar arasında yaptığım bir yaz stajıydı. Daha önce hiç Batı Yakası'nda yaşamamıştım ve "Neden bu teknoloji şirketine bir şans vermeyeyim?" diye düşündüm.

İki şey öne çıktı. İlki, Seattle'ın yaz havası muhteşem. Yağmuruyla ünlü olduğunu biliyorum ama o yaz gerçekten harikaydı.

İkincisi, Tüketici Elektroniği departmanında 10 haftalık bir staj yaptım, bir ürün fikriyle ilgili önerilerimi içeren altı sayfalık bir doküman sundum ve birkaç ay sonra o fikirlerin birçoğunun hayata geçirildiğini öğrendim.

Şaşırmıştım. Çoğu stajyer, yaptığı işin gerçek dünyada bir etkisi olmasını beklemez. Ama burada, nispeten az deneyimi olan birinin fikirlerini alıp gerçeğe dönüştüren bir şirket vardı. Bu yetkilendirme hissi, yani bireylerin büyük ölçekte etki yaratabilmesi beni Amazon'a çeken şeydi. Ve kalma sebebim de bu oldu.

Ben doğuştan bir "inşa eden" kişiliğim. Amazon'da ürün yönetimi, bir şeyler inşa etmenin bir yolu ama şimdiye kadar çalıştığım tedarikçi yönetimi, pazarlama gibi alanlardaki her rolde yeni bir şeyler yaratma fırsatları oldu.

Mesela işe başladıktan bir yıl sonra televizyonlardan sorumlu tedarikçi yöneticisiydim. Birdenbire Çin'den doğrudan ithalat yapan yepyeni bir iş kolunu kurmaya başladım. Üreticileri ziyaret ettim, kalite kontrol süreçlerini oluşturdum, büyük alım kararları verdim.

Sonrasında pazarlama departmanındayken fark ettik ki insanlar taşındıktan sonra daha çok mobilya alıyor. Şimdi kulağa basit geliyor ama o zaman Amazon için yeniydi bu fikir. Verileri bulduk, bir program oluşturduk ve Amazon Move'u hayata geçirdik. Ev taşıma sürecinde olan müşterilere özel indirimler sunan bir kampanya oldu bu.

Yani defalarca şunu gördüm: Fırsatı görebiliyorsan ve stratejiyi net şekilde ortaya koyabiliyorsan, Amazon seni bu fikri gerçeğe dönüştürmen için destekliyor.

Kesinlikle. Amazon'da icat etme ve basitleştirme mekanizmaları her yerde mevcut.

Bazen bu, Amazon Autos gibi büyük ve görünür bir girişim oluyor. Bazen de mevcut bir işin küçük ayrıntılarında ortaya çıkıyor. Ama zihniyet hep aynı: Hedefimiz statükoyu korumak değil. Girişimci bir ruhun varsa, büyük ya da küçük ölçekte bir şeyler inşa etme fırsatını buluyorsun.

Daha önce de bazı deneyler yapılmıştı. Örneğin 2014'te araçlara özel detay sayfaları vardı. Müşteriler yorum okuyabiliyor, araçlarına uygun parçaları görebiliyordu. 2019'da ise İspanya'da, müşteriler kullanılmış araçlar için depozito yatırabiliyordu.

Ama yakın zamanda üç önemli gelişme aynı anda gerçekleşti. Birincisi, Marka İnovasyon Laboratuvarı ekibi, yürüttükleri kampanyalar sayesinde şunu fark etti: Müşteriler, otomobil üreticilerinin kendi sitelerine göre Amazon'da araç satın alma yolculuğunda çok daha ileri gitmeye isteklilerdi. Çünkü Amazon'a güveniyorlardı.

İkincisi, pandemi zaten araba satın alımını büyük ölçüde çevrim içi ortama taşımıştı. Envanter sistemleri, finansman çözümleri, bayi teknolojileri... Altyapı nihayet hazırdı.

Ve son olarak Hyundai bize gelip "Sizinle birlikte yatırım yapmak istiyoruz," dedi. İşte bu, dönüm noktasıydı.

2021'in sonlarında klasik Amazon tarzında altı sayfalık bir öneri yazdık ve 2024 Ocak ayında çalışanlara özel bir beta sürüm başlattık. 2024 Aralık ayında ise Hyundai bayilerinin sıfır araç satabildiği mağazayı resmen açtık. Bu yaz itibarıyla daha fazla bayi, daha fazla araç ve daha fazla finansman seçeneği eklendi. Amazon Autos'un bugünkü hâli işte böyle başladı.

En başından beri hedefimiz, müşteriler için araç satın almayı kolay ve şeffaf hâle getirmek, bayilerin ise zaten Amazon'da alışveriş yapan milyonlarca müşteriye erişmesine yardımcı olmak.

İlk ürünü oluşturmak başlı başına büyük bir yolculuktu. Şimdi odak noktamız, coğrafi olarak ölçeklenmek ve aynı zamanda müşterilere ihtiyaçlarını daha iyi anlayabilmelerine yardımcı olacak araçlar sunmak. Mesela kredi, leasing, araç geçmişi, takas işlemleri ve bayilere özel envanter ve fiyatlandırma analiz araçları gibi.

Uzun vadeli bir yol haritamız var. Hem müşterileri hem bayileri desteklemek için daha yapacak çok şey var.

Amazon müşteri odaklı bir şirket. Ekip olarak biz de müşteri davranışları, geri bildirimleri ve ihtiyaçlarından yön alıyoruz. Bu sinyaller çok önemli çünkü kişisel görüşleri bertaraf edip gerçeği ortaya koyuyor. Bu yüzden Amazon veri odaklı bir şirket.

Ama asıl sihir, muhakemede saklı. Yani çok sayıda veri noktasını alıp önemli olanları süzmekte ve sağlam stratejik önerilerde bulunmakta.

Bazen veriler şunu söylüyor: "Burası çok büyük bir pazar ve müşterilere yeni yollarla yardımcı olabiliriz, bu yüzden yatırım yapalım." Bu bile yön tayin etmek için yeterli olabiliyor.

Bundan sonrası ise Jeff Bezos'un dediği gibi: "Vizyona inatla bağlı kal, taktiklerde esnek ol."

Bence Amazon'daki başarı, "özgürlük alanı"na yani başka bir deyişle sahiplenmeye dayanıyor ki bu da Liderlik İlkelerimizden biri.

İnsanlar genelde kendilerini kısıtlıyor, çevrelerini değiştirme konusunda düşündüklerinden çok daha az güce sahip olduklarını sanıyorlar. Oysa Amazon'da, fikir, mantık ve müşteri takıntısıyla gelirsen, insanlar seni dinler. Mantığın yerindeyse, vizyonunu gerçeğe dönüştürme şansın var.

İşte bu yetkilendirme hissi, insanları burada tutan şey. Bu bir tatmin döngüsü. İnsanlar rollerinde, işlerinde değişiklik öneriyorlar, bu değişiklikler gerçekleşiyor, ardından olumlu geri bildirim alıyorlar. Ve bu döngü tekrar tekrar işliyor.

Gerçekten pozitif bir çalışma hayatı bu.